Kahramanmaraş’ta ortaya çıkarılan antik kentin öyküsü gittikçe ilginçleşiyor.
Olayın başlangıcı 2007 yılı…
Anlatılanlara göre; Dulkadiroğlu Mahallesi'ndeki bir evin bodrum katında, bölgede dönem dönem yaşanan kaçak kazılardan biri daha yapılmaktaymış.
Amaç, kimine göre arkeolojik kimine göreyse evin genişletilmesiymiş. İşte bu kazı esnasında ev sahibi bir takım mozaik
parçaları bulur. Kazıya devam ettikçe, yeni mozaiklere ulaşır. Ardından buluntular artmaya başlar.
Derken ortaya… Sıkı durun lütfen!
"Ortaya, koca bir kentin ilk izleri çıkıverir."
Aslında koca kent bir kez daha kaybolup gidecektir ama tarihine saygılı bir vatandaş ortaya çıkıp konuyu adli makamlara taşıyınca, işin rengi de yönü de değişiverir.
Şansa bakın; kaçak kazıyı başlatan diplomasız mimarımız da "Kayıp Kentin Kâşifi" olarak, kayıt düşülür tarihe...
Neyse biz dönelim bugüne…
Bulunan o kent, efsanelerde sözü geçen Germenicia’ymış.
Roma dönemine ait olan Germenicia; tüm canlılığına rağmen, MS 500 civarında ortadan kaybolan antik bir kent.
Bu kayboluş hakkında tahminler var ama olayın nasıl olduğunu, doğrularıyla birlikte anlatabilen yok. Bu güzeller güzeli kent; yangın ve istilalara bağlanan bir süreç içinde, bundan bin beş yüz yıl öncesinde toprağın derinliklerine gömülüvermiş. Nedeni, nasılı yok ama söylenen bu!
Burada ortaya çıkarılan mozaikler; İzmir Selçuk’taki "Efes Yamaçevleri"yle Gaziantep Nizip’teki Belkıs "Zeugma" antik kentinin mozaikleriyle aynı döneme ait. Hatta, onlardan daha da kaliteliymiş.
Aralık ayında ilk resmî kazmanın vurulduğu kazı, “Kahramanmaraş Müze Müdürlüğü”nün denetiminde yapılıyor.
Kazma sözü sembolik tabii…
Yoksa işler büyük bir ihtimamla yürütülüyor.
Son zamanlarda moda olduğu üzere, bu kazının niteliği de “kurtarma kazısı” olarak geçti kayıtlara…
Kazı başlatılmadan önce de “kazı alanı”na giren; Dulkadiroğlu ve Bağlarbaşı Mahallelerinin, Karamaraş Caddesi'nin her iki yanında yer alan bazı parselleri, kamulaştırıldı.
Kazının sonuçlanmasıyla Kahramanmaraş’ın da bir antik mozaik kenti olarak, Antakya ve Zeugma'nın yanındaki yerini alması bekleniyor. Arkeolojik bölgenin tümüyle ortaya çıkarılarak, bir “Açık Hava Müzesi” hâlinde ziyarete açılması, Kahramanmaraş’ı da kültür ve turizm açısından önemli kentler arasına katacak.
Kazı çalışmalarıyla yakından ilgilenen Kahramanmaraş Kültür ve Turizm Müdürü Seydi Küçükdağlı; yaptığı basın açıklamalarında Germenicia’nın kayboluşunun ne kadar ilginç olduğunu anlatarak, şu bilgileri veriyor:
Antik haritalarda Kahramanmaraş olarak işaretlenen Germenicia; “Antik Roma Dönemi”nde, kendine ait para bastıracak kadar önemli ve ihtişamlı bir şehir… Yangın ve istilaların getirdiği yıkımlar sonucu tarih sahnesinden silinmiş. Bin beş yüz yıl toprağın altında kalmış. Bugüne kadar da değil kendisine, izine bile ulaşmak mümkün olmamış."
Anlayacağınız, bilim çevrelerince Germenicia’nın bulunması için yapılan tüm tespit çalışmalarına rağmen, toprak ser vermiş ama sır vermemekte direnmiş. Arkeologlar, tarihçiler, şehir plancıları, gelmiş geçmiş belediyeler hiçbir işarete, en küçük bir mimari kalıntıya dahi rastlamamışlar.
Gerçekten de ilginç bir öykü…
Zaten arkeolojinin aydınlattığı bazı şeylere hiç aklım ermiyor.
Bir uygarlık geliyor, bir yere kent kuruyor. Sonra yok oluyor.
Aynı yere başka bir uygarlık geliyor. Kaybolan kentin tam üstüne yeni bir kent inşa ediyor ve eskisinden hiç haberi olmuyor. Biteviye sürüp gidiyor bu…
Kısır bir döngü gibi…
Günay Tulun
KAYIP GERMENİCİA KENTİ KURTARMA KAZISI ve BULUNTU ÖRNEKLERİ
|
OLAYLARIN BAŞLADIĞI YER |
|
İŞTE O MEŞHUR KAZI |
BULUNTULARDAN BİR ÖRNEK
MOZAİK DÖŞEMEDEN UZUNCA BİR BÖLÜM
AYNI DÖŞEMEDEN BİR PARÇA
AVCI ve GEYİK KOMPOZİSYONLU MOZAİK
MIZRAKLI AVCI
MIZRAKLI AVCI, GEYİKLER ve ORMAN
NEFİS RENKLERİYLE HEMEN DİKKAT ÇEKEN BİR BAŞKA MOZAİK DÖŞEME